از آینده (کتابخوانی) تا( بازاریابی خواندن)

به گزارش روابط عمومی نهاد کتابخانههای عمومی کشور، در دومین روز از مدرسه تابستانی خواندن کلاس «بازاریابی خواندن» توسط مهندس امیر سعادتی؛ نویسنده و روزنامه نگار تدریس شد. حضور یک ناشر مشهدی برای انتقال تجربیات خود از صنعت نشر و همچنین بحث در خصوص «آینده کتابخوانی در ایران» از نکات قابل توجه این کلاس بود.

امیر سعادتی در این کارگاه با اشاره به نظریه معروف «مارشال مک لوهان» به نام سه کهکشان ارتباطی گفت: مک لوهان بهعنوان نظریهپردازی بزرگ در علم ارتباطات معتقد است سه دوره و عصر ارتباطی در طول تاریخ وجود دارد؛ کهکشان شفاهی، کهکشان گوتنبرگ و کهکشان مارکنی که بعدها دکتر محسنیانراد؛ استاد ایرانی علم ارتباطات در نظریه ای وضعیت ایران را در این اعصار بررسی کرده است.

سعادتی ادامه داد: در کهکشان اول گفتگو ابزار ارتباطی انسان است، در کهکشان دوم کتاب و نسخ خطی جایگاه برجستهای دارد و کهکشان سوم هم با اختراع رادیو و سپس تلویزیون بوجود آمده است.
وی با بیان اینکه در دوره شفاهی، تمدن ایرانی در اوج بوده است، گفت: طبق نقلی اولین خط در فلات ایران اختراع شده است و ما در این دوران از خط تصویری به خط نوشتاری رسیدیم و در این دوران کتابخانههای ما پر از کتاب و نسخ خطی بوده است.

این روزنامه نگار ادامه داد: اما هنر غربیها این بود که با اختراع صنعت چاپ، کتاب را وارد خانهها و زندگی مردم شان کردند. هرچند که آنها صنعت نشر را با چاپ کتابهای تمدن اسلامی ما آغاز کردند اما این صنعت با تاخیر و فاصله زمانی 360 ساله وارد کشور ما شد؛ ما هم با تاخیر وارد کهکشان گوتنبرگ شدیم و هم اقامت خیلی کوتاهی در آن داشتیم.

سعادتی افزود: ما دیر وارد دوره مکتوب شدیم، اما سریع وارد کهکشان مارکنی شدیم. بخاطر همین خیلیها میگویند ایرانیها دارای فرهنگ شفاهیاند نه مکتوب. روزنامهنگاری ما هم به همان نسبت دیرتر شکل گرفت، همین الان گفته میشود تیراژ کل روزنامههای ما 900 هزار نسخه است که فقط حدود 500 هزار نسخه آن خوانده و مصرف میشود در حالی که این آمار در بقیه کشورها حتی در آسیا خیلی بیشتر از اینهاست. در دهه 80 میلادی معدل تیراژ روزنامه در آسیا برای هر هزار نفر 53 نسخه است که این آمار در ایران 22 نسخه روزنامه است، یعنی ما از متوسط آسیاییها هم در خواندن روزنامه پایین تریم. در حالیکه در مصرف شبکههای رادیو و تلویزیونی از متوسط آسیا بالاتریم. وی در ادامه اضافه کرد: ما با سرعت وارد کهکشان سوم و پس از آن فضای مجازی شدیم و فاصله اندکی با شکل گیری آن در غرب داریم.

این روزنامه نگار در پایان به ارائه چند راهکار برای رشد فرهنگ مطالعه در ایران پرداخت و گفت: توجه به هویت دینی، ملی، بومی و انقلابی ایرانیان در تولید کتاب اولین راه حل است. همچنین تلاش برای پر کردن شکاف فرهنگ شفاهی و فرهنگ مکتوب یکی از مهمترین راهبردها در این زمینه است.

در بخش دیگری از این کلاس زهیر قدسی از مدیران انتشارات کتاب آفتاب بهعنوان میهمان دوم در این برنامه حاضر شد و تجربیات خود را در حوزه اقتصاد کتاب و صنعت نشر با فراگیران در میان گذاشت.

وی با اشاره به اینکه برگزاری این دوره آموزشی باعث ایجاد شور و هیجان در میان کتابداران میشود گفت: علاوه بر بهرهگیری از تجربه اساتید و انتقال تجربیات، این دورهها معمولا باعث ایجاد پویایی و نشاط در بین شرکت کنندگان میشود و بروز خلاقیت فکری از دیگر ویژگیهای این دورههای آموزشی است تا آنها با روشهای جدید در شغل خود آشنا شوند.

این فعال حوزه نشر افزود: ما برای بالا بردن سطح مطالعه بشدت نیازمند آن هستیم که روشهای جدید و ابزارهای نوین ارتباطی را بکار بگیریم.

وی درباره کتابخانه ایدهآل گفت: کتابدار باید با خلاقیت و جذابیت در مسیر رسیدن به کتابخانه ایدهآل حرکت کند. قدسی ادامه داد: کتابخانه ایدهآل محلی برای برقراری انس مراجعه کنندگان با کتاب است. کتابدارها به جای امانت دادن صرف کتابها باید با مراجعان تعامل داشته باشند و نقش راهنما و مشاور را ایفا کنند.

«مدرسه تابستانی خواندن» یکی از برنامههای «سال ملی خواندن» است که از سال گذشته به همت معاونت برنامهریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد کتابخانههای عمومی کشور با هدف تربیت و آمادهسازی کتابداران علاقمند برای ایفای نقش کلیدی مروجان خواندن در جامعه برگزار میشود.